Бүгенге көндә LED безнең тормышыбызның керә алмаслык өлешенә әйләнде. Бүген мин сезгә аның төшенчәсе, үзенчәлекләре һәм классификациясе белән кыскача таныштырачакмын.
LED концепциясе
LED (Яктылык чыгаручы диод) - электр энергиясен турыдан-туры яктылыкка әйләндерә торган каты хәлле ярымүткәргеч җайланма. LEDның йөрәге - ярымүткәргеч чип, аның бер очы каркаска беркетелгән, аның бер очы тискәре электрод, ә икенче очы электр белән тәэмин итүнең уңай очына тоташтырылган, шуңа күрә чипның бөтен өлеше эпоксид сумала белән капланган.
Ярымүткәргеч чип ике өлештән тора, аларның берсе - p-типтагы ярымүткәргеч, анда тишекләр өстенлек итә, ә икенчесе - n-типтагы ярымүткәргеч, анда электроннар өстенлек итә. Ләкин ике ярымүткәргеч тоташтырылганда, алар арасында "pn тоташу" барлыкка килә. Чыбык аша чипка ток җибәрелгәндә, электроннар p-өлкәсенә этәрелә, анда алар тишек белән кабат кушыла һәм фотоннар рәвешендә энергия чыгара, диодлар шулай балкый. Яктылыкның дулкын озынлыгы, яктылыкның төсе, PN тоташуын формалаштырган материал белән билгеләнә.
LED-ның үзенчәлекләре
LED-ның үзенчәлекләре аның традицион яктылык чыганагын алыштыру өчен иң идеаль яктылык чыганагы булуын билгели, аның кулланылыш даирәләре киң.
- Кечкенә күләм
Светодиод, нигездә, эпоксид сумала белән капланган бик кечкенә чип, шуңа күрә ул бик кечкенә һәм бик җиңел.
- Түбән энергия куллану
Светодиодның энергия куллануы бик түбән, гомумән алганда, светодиодның эш көчәнеше 2-3,6 В.
Эш тогы 0,02-0,03 А тәшкил итә.
Ягъни, ул 0,1 Вт тан артык электр энергиясен кулланмый.
- Озын хезмәт итү вакыты
Дөрес ток һәм көчәнеш белән, светодиодларның хезмәт итү вакыты 100 000 сәгатькә кадәр җитә ала.
- Югары яктылык һәм түбән җылылык
- Әйләнә-тирә мохитне саклау
Светодиодлар, составында терекөмеш булган һәм пычрануга китерә торган люминесцент лампалардан аермалы буларак, агулы булмаган материаллардан ясалган. Аларны шулай ук кабат эшкәртергә мөмкин.
- Ныклы һәм чыдам
Светодиодлар тулысынча эпоксид сумаласы белән капланган, ул лампалардан да, флуоресцент лампалардан да ныграк. Лампа эчендә шулай ук буш детальләр юк, бу светодиодларны җимерелмәслек итә.
LED классификациясе
1, Яктылык чыгаручы лампа буенчатөсочколар
Яктылык чыгаручы трубканың яктылык чыгару төсенә карап, аны кызыл, кызгылт сары, яшел (һәм сары-яшел, стандарт яшел һәм саф яшел), зәңгәр һ.б. бүлергә мөмкин.
Моннан тыш, кайбер светодиодларда ике яки өч төстәге чиплар бар.
Яктылык чыгаручы диодның кушылган яки кушылмаган, төсле яки төссез булуына карап, югарыда күрсәтелгән төрле төстәге LEDларны шулай ук төсле үтә күренмәле, төссез үтә күренмәле, төсле чәчелү һәм төссез чәчелү дип дүрт төргә бүлергә мөмкин.
Индикатор лампалары буларак, сибелүче яктылык чыгаручы диодлар һәм яктылык чыгаручы диодлар кулланылырга мөмкин.
2. Яктырткычның үзенчәлекләре буенчаөслекяктылык чыгаручы трубканың
Яктылык чыгаручы трубканың яктылык чыгаручы өслеге үзенчәлекләренә карап, аны түгәрәк лампа, квадрат лампа, турыпочмаклы лампа, йөз яктылык чыгаручы трубка, ян трубка һәм өслеккә урнаштыру өчен микротрубка һ.б. бүлергә мөмкин.
Түгәрәк лампа Φ2мм, Φ4.4мм, Φ5мм, Φ8мм, Φ10мм һәм Φ20мм һ.б. бүленә.
Чит ил кешеләре гадәттә Φ3 мм яктылык чыгаручы диодны T-1, φ дип яздыралар5 мм T-1 (3/4) буларак, һәмT-1 (1/4) буларак φ4.4 мм.
3. буенчаструктураяктылык чыгаручы диодларның
LED структурасына карап, барлык эпоксид капсуляцияләре, металл нигезендәге эпоксид капсуляциясе, керамик нигезендәге эпоксид капсуляциясе һәм пыяла капсуляциясе бар.
4. буенчаяктылык интенсивлыгы һәм эш тогы
Яктылык интенсивлыгы һәм эш тогы буенча гади яктылыклы LEDларга бүленә (яктылык интенсивлыгы 100 мКД);
10 һәм 100 мКД арасындагы яктылык интенсивлыгы югары яктылыклы яктылык чыгаручы диод дип атала.
Гомуми светодиодның эш тогы ун мА дан алып дистәләгән мА га кадәр, ә түбән токлы светодиодның эш тогы 2 мА дан кимрәк (яктылык гади яктылык чыгаручы лампаныкы белән бер үк).
Югарыда күрсәтелгән классификация ысулларыннан тыш, чип материалы һәм функциясе буенча классификация ысуллары да бар.
Тед: киләсе мәкалә дә LED турында. Ул нәрсә ул? Зинһар, безне күзәтеп барыгыз.
Бастырып чыгару вакыты: 2021 елның 27 гыйнвары
